چطور از سالمندان در منزل نگهداری کنیم؟

چطور از سالمندان در منزل نگهداری کنیم؟

چطور از سالمندان در منزل نگهداری کنیم؟

اگرچه سالمندان از پیشنهاد ضعف‌ها و ناتوانی هایی که دارند خیلی شبیه کودکان هستند اما می‌بایست بدانیم که هرگز نبایستی با آنان مثل کودکان برخورد کنیم. بعضی اوقات هنگامی ما با سالمندان برخورد می‌کنیم به شآن مرتبه و جایگاه آنان اصلا توجه نمی کنیم و یادمان می رود که سالمند ضعیف و ناتوانی که با آن مواجه شده ایم شآن و مرتبه و جایگاه خاصی دارد. به آنان امر و نهی می‌کنیم و مدام به آنان می گوییم که چگونه کارهایشان را انجام دهند و …

بعضی وقتها طرز تفکر ما در مورد این که چگونه می‌بایست از سالمندان مان مراقبت کنیم کاملا” متضاد با سن و سال و شخصیت آنهاست. همانگونه که از فرزندانمان مراقبت و نگهداری می‌کنیم ، از والدینمان هم همان‌گونه نگهداری می‌کنیم. و این را نمی فهمیم که ما پدر و مادر والدینمان نیستیم و هیچ زمان نمی توانیم باشیم.

یکی از روانشناسان با تجربه می گوید: دلم برای مادربزرگم می‌سوزد، از زمانی که گوش هایش سنگین شده، به‌‌خوبی گذشته نمی شنود و نمی‌تواند برای حل گرفتاریها و مشکلاتم، چاره‌ای قبل راهم قرار دهد. یادش بخیر آن وقتها که ساعت‌ها پای درد و دلم می نشست و آخر سر یک راه حل طلایی بهم می داد و راهی خانه‌ام می‌کرد. می‌دانم او امروز هم همانند من آرزو می‌کند یک‌بار دیگر آن روزها را تجربه بکند.

پدربزرگم تا چند سال قبل آنقدر حالش پسندیده بود که خودش ‌تنهایی ساعت‌های زیادی می توانست رانندگی بکند و به خانه آشنایان سر بزند ، ولی حال یکدفعه اینقدر ضعیف شده که ماشین اش را هم دارد می فروشد.
والدینم حال اینقدر ضعیف و ناتوان شده‌اند که به‌تنهایی نمی‌توانند زندگی کنند و روز به روز غمگین و افسرده و غمگین‌تر می‌شوند.

سالمندان چشم و چراغ خانه‌های ما هستند، همه ما ایرانی‌ها به این فرهنگ بومی که احترام به سالمندان واجب است، معتقدیم و همه اعتقاد داریم که وجود این گوهرهای گرانبها ‌ در زندگی‌مان غیر قابل انکار و باعث برکت و روزی می‌باشد و خدای ناکرده روزی اگر از در کنارمان نباشند و در خانه ابدی‌شان بخوابند، جامه می‌دریم و آه و ناله سر می‌دهیم و…

اما هنگامی هستند گاهی آنان را نمی‌بینیم و حرف دلشان را نمی‌شنویم و حتی گاهی از سر شکایت به آنها نیش زبان هم می‌زنیم، یا با رفتار بدمان روح نحیف شان را می آزاریم.
بدون شک از حرف تا عمل راه خیلی طولانی در قبل هست و بدون تردید فکر و عمل به وظیفه مراقبت و نگهداری و رعایت شخصیت و احترام سالمندان به آموزش و تآکیدات زیادی احتیاج دارد، ما به‌عنوان یک ایرانی با فرهنگ که همیشه به فرهنگ غنی ارزش‌های ملی و دینی خود افتخار می‌کنیم، می‌بایست بیش از سایر کشورهای دنیا، با سالمندان‌مان آنچنان که شایسته آنها می‌باشد،برخورد کنیم. شک نکنید که تغییر نگاه به سالمندان و کم کردن رفتارهای ناشایست با این عزیزان در سایه تمرین و تربیت در خانواده امکان پذیر می‌باشد.

اما پیش از هر اقدامی می‌بایست برای این سوالات پاسخی پیدا کنیم که چگونه می‌بایست با سالمندان برخورد نموده ‌و از آنان نگهداری و مراقبت و پرستاری کنیم؟ چه مراقبت‌های به‌خصوصی برای سن و سال آنان وجود دارد؟ چطور با مشکلات و گرفتاریهای روحی و جسمی و روانی آنان کنار بیاییم و مهم‌ترین نیازهای آنان چیست؟ و چگونه می‌بایست مشکلات این عزیزان را حل کرد؟

فرض نکنید سالمندان کودک هستند

دوران سالمندی بخاطر ناتوانی و ضعف سالمندان خیلی به دوران کودکی شبیه می‌باشد، ولی می‌بایست بدانیم که هر گز نبایستی با سالمندان‌مان مثل کودکان رفتار کنیم. بعضی از ما هنگامی با سالمندان ارتباط برقرار می‌کنیم اصلا” مراقب نیستیم که یک زمان خدای ناکرده شآن و شخصیت و مرتبه این عزیزان به خطر بیافتد.

انگار یادمان رفته سالمند ضعیف و ناتوانی که با آن روبرو هستیم شان و مرتبه به‌خصوصی دارد،به این عزیزان امر و نهی می‌کنیم، مدام انجام کارهایشان را به آنان تذکر می بدهیم و… گاهی طرز نگاه در مورد نگهداری و مراقبت آنان کاملا”با سن والدین‌مان متضاد می‌باشد، همانگونه که از فرزندانمان نگهداری و مراقبت می‌کنیم با این عزیزان همچنین همانگونه برخورد می نماییم، واقعا” نمی‌دانیم ما هیچ زمان نمی‌توانیم والد پدر و مادر خودمان باشیم و نگهداری از این عزیزان نیازمند توانایی و مهارت ویژه ای می‌باشد. این توانایی‌ها و مهارت‌ها نیازمند آموزش می‌باشد و با مهر و محبت خالی نمی‌توانید این مهارت‌ها را درخود درست کردن نمایید.

هیچ گاه احترام به سالمندان را فراموش نکنید

هنگامی به سالمندان احترام می گذارید این را نشان میدهد که قدر زحمات آنان را در طول یک عمرزندگی پر برکت شان میدانید. هنگامی پدر و مادر یا یکی از اقوام تان پیر می‌شوند، هم می‌بایست بیش مراقب شان باشیم و هم توقع دارند که در این سنین علاوه بر این که احترام بیشتری به آنان می گذاریم ، جایگاه‌شان را هم درخانواده حفظ کنیم.

خیلی از سالمندان به خاطر ضعف جسمی شان زود رنجند و خیلی احساساتی، در این سن و سال، بیش می‌بایست محبت و توجه بیشتری به آنان داشت تا حس نکنند که سربار خانواده هستند. اگر برای هزارمین بار می‌باشد که داستان‌های تکراری زندگی‌شان را می‌شنوید، به روی خودتان نیاورید و هر دفعه مثل نخستین بار حرف هایشان را بشنوید، مشورت با آنان را فراموش نکنید و از تجاربیاتشان در گونه لزوم استفاده نمایید، چرا که به قول قدیمی‌ترها آنچه که برنا در آیینه می‌بیند، پیر در خشت خام مشاهده می‌کند.
برای حرف هایشان ارزش قائل بشوید، مواظب صحبت کردنتان باشید و احترام و حرمت این عزیزان را با جملاتی مثل «زمانه عوض شده دیگه»، «شما قدیمی فکر می کنین»، «مثل بچه‌ها هستین»، و.. نشکنید.

اگر می‌بینید ساکت هستند، دلتان می‌لرزد و ترحم می‌کنید، می‌بایست بدانید این رفتار شایسته احوال این عزیزان نیست، تا جایی که می‌توانید به آنان احترام بگذارید و هرگز تلاش نکنید به آنان ترحم نمایید، درک این حس برای آنان عذاب‌آورتراز هزاران کار و کلام زشت و بد است. به یاد داشته باشید که هر رفتاری که امروز نسبت به والدین مان داریم ، در آینده آن را خودمان هم تجربه می‌کنیم، می‌بایست این را به یاد داشته باشیم که هر عملی تصویر العمل خود را به دنبال خود دارد.

تلاش نمایید برای استقلال شان ارزش و احترام قائل بشوید

استقلال نداشتن و کاهش یا سلب قدرت و اختیارات در مورد مدیریت خانه، یکی ازاصلی ترین دغدغه‌های فکری و روانی خیلی از سالمندان است که به بخاطر بیماری یا زندگی در خانه فرزندان شان مجبورند از آن چشم بردارند. اگر دور و بریان هم یادشان رفته باشد آنان خود‌شان پسندیده می دانند و یادشان می آید که روزی روزگاری رئیس و مدیر و همه‌کاره خانه‌شان بوده‌اند.

این موضوع در حقیقت برای این عزیزان به منزله عدم شخصیت، احترام و استقلال می‌باشد. اگر قدرت و اختیارات پدر و مادری که فرمانده 70 یا 80 ساله خانواده هستند را از آنان بگیریم، مثل ضربه کاری می ماند که روح و روان آنان را ‌ یکدفعه به هم می ریزد، چون این عزیزان با چشم خودشان می‌بینند که دیگر هیچ‌ اختیار، قدرت و استقلالی در جریان امور خانه و زندگی ندارند و این نه ‌تنها در روحیه پدر بزرگ‌ها و مادربزرگ‌های سالمند و از کار افتاده‌ تاثیر سوئی می‌گذارد، بلکه ممکن است که این عزیزان در مقابل این موضوع جبهه گیری کنند و با فرزندان شان دچار اختلاف ‌شوند.

بنابراین برترین کاری که می‌توانیم برای سالمندان انجام بدهیم این می‌باشد که تا جایی که ممکن است، آنان را وابسته به دیگران نکنیم. به عبارت دیگر، استقلال‌شان را از آنان نگیریم و این عزیزان را برای انجام کوچک ترین فعالیتها یا تصمیم گیری‌ها، به خودمان وابسته نکنیم، چون در گونه داشتن استقلال در تصمیم گیری است که کرامت و حرمت انسانی محقق می‌شود.

برای مواجهه با این امر توصیه می‌کنیم حتی‌المقدور اجازه بدهید سالمندتان، خود‌ به کارهایش رسیدگی بکند و فقط هنگامی به او یاری نمایید که از شما یاری می خواهد و اگر از پیشنهاد بدنی توانمندی زیادی ندارند و مدام از شما یاری میخواهند، با پسندیده صحبت کردن و نگاه و طرز برخورد محبت آمیز به آنان القاء نمایید که برای کارهایی که برای این عزیزان انجام می بدهید منتی سر آنان نیست و از موضوع که در کنار آنان هستید احساس خوبی دارید.

حواستان باشد که اخلاق سالمندان تان چطور می‌باشد

سالمندان زمانی که پیر می‌شوند، تغییرات روحی و روانی و جسمی زیادی را تجربه می نمایند که باحال و هوای وقت میانسالی و جوانی‌شان کاملا” فرق داشته و این جزء جدایی ناپذیر زندگی هر فرد و ذات تکاملی انسان می‌باشد. امکان دارد سالمندی در جوانی‌اش خیلی نترس و جسور بوده باشد، ولی امروز به دلیل پیری و فرسودگی خانه نشین شده باشد.

شما به‌عنوان اطرافیان سالمندان، می‌بایست حواستان باشد وضعیت امروز و تقاوت آن با روزگار گذشته را یادآور نگردید یا با طنز و کنایه آن را به رخ‌شان نکشید. حتی شایسته می‌باشد به هنگام روایت گذشته‌شان، فقط به حرف هایشان گوش بدهید و با تائید حرف‌هایشان این مطلب را متذکرشوید که همگان در وقت پیری وضعیتی همانند او را تجربه می‌کنند، ولی مهم این می‌باشد که توانسته‌اند آن روزها را تجربه نموده و امروز به خوشی از آن روزها یاد کنند و آیا این موضوع جای شکر ندارد؟

تلاش نمایید کاری نمایید که سالمند احساس بکند مفید می‌باشد

معمولا خیلی از سالمندان با وجود ضعف جسمانی و آسیب‌پذیر شدن در مقابل بیماری‌ها‌ همواره تلاش می کنند که به خود و دیگران نشان بدهند که هنوز هم مثل گذشته فردی تاثیر گذارهستند. به این ترتیب اگر اطرافیان بتوانند به روش‌های مختلف، به سالمندانشان یاری کنند که از پیشنهاد ذهنی حس مفید بودن را داشته باشند باعث می‌شوند نه‌تنها آنان جایگاهشان را تهدید آمیز نبینند، بلکه کمتر حس اضطراب نموده و دچار کمبود اعتماد به نفس شوند.

مثلا می‌توانید برای نگهداری و مراقبت و تربیت فرزندان از آنان یاری بخواهید یا در کارهای دیگر، پیشنهاد آنان را جویا بشوید. بدون شک اکثر سالمندان توانمندی‌های به‌خصوصی دارند که اگر به آنان فرصت و موقعیت کار بدهید و در رفتارتان هم وجود آنان را در پیشرفت فعالیت‌ هایتان موثر جلوه بدهید، نه‌تنها این عزیزان حس نمی کنند که سربارتان هستند و مفید و موثر نیستند، بلکه با اینکار خیلی از مسائل و گرفتاریها حل می‌شود.

تلاش نمایید به اندازه به این عزیزان محبت کنید

درست می‌باشد که شما به‌عنوان فرزند وظیفه دارید از والدین سالمندتان نگهداری نمایید ولی زیاده روی در اینکار اصلا” صحیح نیست. از سر دلسوزی یا محبت بیشتر از حد، تلاش نکنید امور شخصی سالمندان را انجام بدهید، رسیدگی‌های بدون دلیل گاها” نتایج برعکسی دارد. رفتارهای محبت‌آمیز خیلی فراوان اگرچه در ظاهر زیبا می‌باشد، ولی در باطن خیانتی بزرگ در حق والدین سالمند می‌باشد. چرا که امکان دارد با این نوع کارها، حس کنند که خیلی زود پیر شده اند.
از طرف دیگر، اگر احتیاج آنها به شما مشخص می‌باشد بهتر است یک تنه مسئولیت نگهداری از این عزیزان را برعهده نگیرید، شما هم مثل دیگران می‌بایست زندگی طبیعی خودتان را داشته باشید و اجازه ندهید مراقبت شبانه‌روزی از سالمند بیمارتان، شما را از پا در آورده و خسته بکند یا این که از خانواده و کارتان بیافتید.
در چنین موقعیتی شاید بهتر باشد که توجه بیشتری نسبت به شرایط زندگی تان داشته باشید و برای حل این مساله هم که شده، به هیچ وجه مشکلی به مشکلاتتان نیافزایید. بنابراین توصیه می‌کنیم از دیگر افراد خانواده برای انجام اینکار یاری بخواهید و با هم برای وقتهایی که می خواهید در کنار سالمندانتان باشید برنامه ریزی نمایید.

باز هم یادآوری می‌کنیم این هماهنگی‌ها را بدون اطلاع سالمندانتان انجام بدهید شاید مشاهده این شرایط برای این عزیزان غمگین کننده باشد و احساس ضعف و از پا افتادگی شدیدی را به سالمندتان منتقل بکند. ضمنا” بهتر است مراقبی را بر بالین سالمند مریض بنشانید که خود از سلامت جسمی و روحی مساعدی برخوردار باشد، چه بسا مراقبی که مریض می‌باشد، عصبی یا وسواسی می‌باشد، به شکل افراطی از مریض حمایت می‌کند یا او را به حالا خودش رها می‌کند و… قطعا دردسرساز می‌شود.

—————————————————–

مطالب مرتبط:

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *