شقاق دندانی چیست؟ :شقاق دندانی یک ترک ظریف و بدون جداشدگی در ساختار دندان است که ممکن است روی سطح دندان ظاهر شود، اما همیشه به راحتی قابل مشاهده نیست. این ترکها، بهویژه زمانی که فقط مینای دندان را تحت تأثیر قرار میدهند، معمولاً بدون درد بوده و ممکن است تا مدتها تشخیص داده نشوند. در بسیاری از موارد، دندانپزشک طی معاینات دورهای به وجود آن پی میبرد.
اما گاهی این ترکها میتوانند مشکلات جدیتری ایجاد کنند. حساسیت دندانی، درد هنگام جویدن، عفونت، و حتی از دست دادن دندان از جمله عوارض احتمالی شقاقهای درماننشده هستند. در برخی موارد، این وضعیت به نام سندرم دندان ترکخورده شناخته میشود، که با درد هنگام جویدن همراه است. از آنجا که این ترکها بسیار ریز هستند و بیمار معمولاً سابقه مشکلات مشابهی ندارد، تشخیص آنها کار سادهای نیست.
سن، یکی از عوامل کلیدی در بروز این مشکل است. این ترکها معمولاً پس از ۳۰ سالگی دیده میشوند و احتمال وقوع آنها پس از ۵۰ سالگی افزایش مییابد. اما این مشکل تنها به افراد مسن محدود نمیشود و ممکن است در جوانان نیز رخ دهد. حال، بیایید نگاهی دقیقتر به عواملی که باعث ایجاد شقاق دندانی میشوند، بیندازیم.
شقاق دندانی چیست؟
چگونه میتوان ترکهای دندانی را اصلاح و درمان کرد؟
با آگاهی از عوامل ایجاد ترکهای دندانی، میتوان از بروز این مشکل جلوگیری کرد یا در صورت وقوع، آن را به موقع تشخیص داده و درمان نمود. ترکهای دندانی به دلایل مختلفی ایجاد میشوند، از جمله:
✅ جویدن یا گاز گرفتن مواد غذایی سخت مانند یخ، آبنباتهای سفت یا مغزهای سخت
✅ کمبود کلسیم و مواد معدنی که دندانها را ضعیف و شکننده میکند
✅ تراشیدن بیش از حد دندان در ترمیمهای دندانپزشکی، که میتواند به ساختار دندان آسیب بزند
✅ دندان قروچه (ساییده شدن دندانها روی هم) که فشار زیادی به مینای دندان وارد میکند
✅ تغییرات ناگهانی دما مانند نوشیدن چای داغ بلافاصله بعد از خوردن بستنی
✅ بیماریهای لثه که باعث ضعیف شدن ریشه و ساختار دندان میشوند
✅ ضربه به فک یا دندانها در اثر تصادف، افتادن یا ورزشهای پر برخورد
✅ استفاده از دندان بهعنوان ابزار برای شکستن آجیل، باز کردن در بطری یا پاره کردن بستهبندیها
✅ پوسیدگیهای داخلی دندان که دندان را تضعیف کرده و احتمال ترک خوردن آن را افزایش میدهد
🔹 راهکار چیست؟
اگر احساس درد، حساسیت یا ناراحتی در دندان خود دارید، بهتر است هرچه زودتر به دندانپزشک مراجعه کنید. درمان ترک دندانی بسته به شدت آسیب متفاوت است و میتواند شامل پرکردگی، روکش دندان، عصبکشی یا در موارد شدید، کشیدن دندان باشد. همچنین، رعایت بهداشت دهان، رژیم غذایی مناسب و استفاده از محافظ دندان (برای افرادی که دندانقروچه دارند) میتواند در پیشگیری از این مشکل مؤثر باشد.
انواع شقاق دندان
🔹 ۱. ترکهای سطحی
این نوع شقاقها تنها در مینای دندان ایجاد میشوند و معمولاً بدون درد هستند. ترکهای سطحی مشکلی جدی ایجاد نمیکنند و نیازی به درمان خاصی ندارند. بااینحال، اگر این ترکها به مرور زمان گسترش یابند یا محل نفوذ باکتریها شوند، ممکن است باعث پوسیدگی و عفونت شوند. در چنین مواردی، دندانپزشک میتواند با روشهای محافظتی مانند بستن ترکها با مواد ترمیمی از پیشرفت مشکل جلوگیری کند.
🔹 ۲. ترکهای عمیق
این شقاقها از مینای دندان عبور کرده و به لایه داخلی دندان، یعنی عاج، میرسند. ترکهای عمیق اغلب با درد شدید، حساسیت به سرما و گرما، یا ناراحتی هنگام جویدن همراه هستند. در صورتی که ترک خوردگی به عصب دندان آسیب بزند، درمان ریشه (عصبکشی) لازم خواهد بود تا دندان حفظ شود.
🔸 اگر ترک تا خط لثه نرسیده باشد، معمولاً میتوان با روشهای ترمیمی مانند روکش، دندان را نجات داد.
🔸 اما اگر ترک به خط لثه یا پایینتر از آن گسترش یابد، احتمال نجات دندان کم است و ممکن است کشیدن دندان تنها گزینه باشد.
💡 نکته مهم: ترکهای دندانی اگر بهموقع تشخیص داده شوند، قابل مدیریت و درمان هستند. مراجعه منظم به دندانپزشک و رعایت نکات پیشگیرانه میتواند از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری کند.
شقاق دندانی چیست؟
روشهای درمان ترک خوردگی دندان
درمان ترک دندانی بسته به شدت و عمق آن متفاوت است. در برخی موارد، ترکهای جزئی را میتوان با روشهای ساده ترمیم کرد، اما در موارد جدیتر، ممکن است به درمانهای پیچیدهتر نیاز باشد. در ادامه، روشهای متداول برای ترمیم ترکهای دندانی را بررسی میکنیم:
🔹 ۱. استفاده از چسب مخصوص دندانپزشکی
اگر ترک ریز و سطحی باشد، دندانپزشک از چسب مخصوص دندانپزشکی برای ترمیم آن استفاده میکند. این روش ساده و سریع است و معمولاً برای ترکهایی که فقط روی مینای دندان تأثیر گذاشتهاند، مناسب است.
🔹 ۲. ونیر (لمینت دندانی)
در صورتی که ترکها کمی عمیقتر باشند، اما همچنان در حد مینای دندان باقی بمانند، دندانپزشک ممکن است از ونیر (لمینت دندانی) استفاده کند. ونیر نوعی روکش نازک است که روی سطح دندان قرار میگیرد و علاوه بر ترمیم ترک، باعث زیبایی بیشتر دندانها نیز میشود. این روش بیشتر برای دندانهای جلویی کاربرد دارد.
🔹 ۳. جرمگیری و پولیش دندان
اگر ترکها بسیار نازک و مویی باشند، دندانپزشک میتواند با جرمگیری و پولیش دندان، سطح آن را صاف کرده و ترکها را از بین ببرد. این روش علاوه بر بهبود ظاهر دندان، احتمال پیشرفت ترک را نیز کاهش میدهد.
🔹 ۴. باندینگ دندان
در مواردی که ترک روی دندانهای آسیاب اتفاق بیفتد یا عمیقتر باشد، دندانپزشک از باندینگ (ترمیم با مواد رزینی) استفاده میکند. در این روش، مادهای به نام رزین کامپوزیت روی ترک قرار داده شده و دندان با آن ترمیم میشود. این روش برای ترکهای متوسط بسیار مؤثر است.
🔹 ۵. روکش دندان
اگر ترک در تاج دندان ایجاد شود، دندانپزشک ابتدا دندان را ترمیم کرده و سپس از یک روکش (کراون) برای محافظت از آن استفاده میکند. این روش باعث افزایش استحکام دندان و جلوگیری از شکستگی بیشتر آن میشود.
🔹 ۶. درمان ریشه (عصبکشی)
اگر ترک عمیق باشد و به عصب دندان برسد، دندان دچار درد شدید میشود. در این شرایط، برای حفظ دندان، نیاز به عصبکشی (درمان ریشه) است. در این روش، عصب آسیبدیده برداشته شده و دندان با مواد مخصوص پر میشود. سپس معمولاً از روکش دندان برای محافظت استفاده میشود.
🔹 ۷. کشیدن دندان و جایگزینی با ایمپلنت
در موارد شدید که ترک به ریشه دندان رسیده و باعث آسیب جدی شده است، دیگر امکان ترمیم وجود ندارد و کشیدن دندان تنها راه حل خواهد بود. پس از کشیدن دندان، برای جلوگیری از مشکلاتی مانند جابجایی دندانهای مجاور و تحلیل استخوان فک، دندانپزشک در زمان مناسب ایمپلنت دندانی را پیشنهاد میکند.
🔹 ⚡ نکته مهم:
ترکهای دندانی اگر زود تشخیص داده شوند، معمولاً با روشهای ساده قابل درمان هستند. بنابراین، مراجعه منظم به دندانپزشک و جلوگیری از عاداتی مانند جویدن مواد سخت، دندانقروچه و تغییرات دمایی ناگهانی، از بروز این مشکل جلوگیری میکند.
مطالب مرتبط:
مطلبتون بسیار مفید بود