چه کسانی بیشتر در معرض خطر تب دنگی هستند؟ تب دنگی یک عفونت ویروسی است که از طریق نیش پشه آئدس به انسان منتقل میشود. در حالی که بسیاری از موارد ابتلا ممکن است بدون علامت یا خفیف باشند، برخی افراد با ریسک بالای ابتلا به نوع شدید بیماری روبرو هستند که میتواند منجر به خونریزی داخلی، نارسایی ارگانها و حتی مرگ شود. شناخت گروههای پرخطر اولین قدم در پیشگیری و مدیریت صحیح این بیماری است.
۱. افرادی که برای بار دوم مبتلا میشوند (بزرگترین گروه خطر)
شاید عجیب به نظر برسد، اما در مورد تب دنگی، ابتلای قبلی نه تنها شما را کاملاً ایمن نمیکند، بلکه میتواند خطر را افزایش دهد. ویروس دنگی دارای چهار سویه (سروتیپ) مختلف (DENV-1, 2, 3, 4) است.
-
مکانیسم خطر: اگر شما به سویه شماره ۱ مبتلا شوید، بدن شما نسبت به آن ایمنی دائمی پیدا میکند. اما اگر مدتی بعد به سویه شماره ۲ مبتلا شوید، پدیدهای به نام “توسعه وابسته به آنتیبادی” (ADE) رخ میدهد. در این حالت، آنتیبادیهای قبلی نه تنها ویروس جدید را خنثی نمیکنند، بلکه به آن کمک میکنند تا راحتتر وارد سلولهای ایمنی شده و با سرعت بیشتری تکثیر شود.
-
نتیجه: این افراد به شدت در معرض خطر تب دنگی هموراژیک (خونریزیدهنده) و شوک دنگی هستند.
۲. نوزادان و کودکان خردسال
کودکان به دلایل فیزیولوژیک و رفتاری در صدر لیست گروههای آسیبپذیر قرار دارند:
-
سیستم ایمنی نابالغ: سیستم ایمنی کودکان هنوز در حال یادگیری نحوه مقابله با ویروسهای تهاجمی است و ممکن است واکنشهای بیش از حد یا بسیار ضعیفی نشان دهد.
-
نفوذپذیری عروق: عروق خونی در کودکان نسبت به بزرگسالان نفوذپذیرتر است. در تب دنگی شدید که منجر به نشت پلاسما میشود، کودکان سریعتر دچار افت فشار خون و شوک میشوند.
-
ناتوانی در بیان علائم: نوزادان نمیتوانند دردهای استخوانی یا سردرد خود را توصیف کنند؛ به همین دلیل بیماری در آنها دیرتر تشخیص داده میشود.
-
محیط بازی: کودکان زمان بیشتری را در محیطهای باز یا حیاط مدرسه (محل تجمع پشهها) میگذرانند.
۳. سالمندان و افراد دارای بیماریهای زمینهای
با افزایش سن، توانایی بدن برای مقابله با عفونتهای ویروسی کاهش مییابد. علاوه بر سن، بیماریهای مزمن زیر خطر مرگومیر ناشی از دنگی را افزایش میدهند:
| بیماری زمینهای | علت افزایش خطر در تب دنگی |
| دیابت | اختلال در سیستم ایمنی و آسیبهای عروقی پیشین، نشت پلاسما را تشدید میکند. |
| بیماریهای قلبی | استرس ناشی از تب و کاهش حجم خون میتواند منجر به سکته قلبی یا نارسایی قلب شود. |
| آسم و آلرژی | این افراد واکنشهای التهابی شدیدتری به ویروس نشان میدهند. |
| نارسایی کلیوی | دفع سموم ویروس و مدیریت مایعات بدن در این بیماران بسیار دشوار است. |
| کمخونی و تالاسمی | به دلیل حساسیت گلبولهای قرمز، این افراد در برابر خونریزی ناشی از دنگی بسیار ضعیف هستند. |
۴. زنان باردار
ابتلا به تب دنگی در دوران بارداری یک وضعیت اورژانسی محسوب میشود. خطرات اصلی عبارتند از:
-
انتقال به جنین: ویروس میتواند از جفت عبور کرده و نوزاد را در بدو تولد دچار دنگی مادرزادی کند.
-
زایمان زودرس: تب بالا و التهاب ناشی از ویروس میتواند منجر به سقط جنین یا زایمان زودرس شود.
-
خونریزی پس از زایمان: دنگی باعث کاهش شدید پلاکت خون میشود که خطر خونریزیهای کنترلناپذیر را در حین و بعد از زایمان به شدت افزایش میدهد.
۵. مسافران و گردشگران
افرادی که از مناطق غیرآلوده به مناطق بومی (Endemic) سفر میکنند، به دو دلیل در خطرند:
-
عدم ایمنی قبلی: بدن آنها هیچ سابقه رویارویی با این ویروس را ندارد.
-
تشخیص اشتباه: پزشکان در مناطق غیربومی ممکن است علائم دنگی را با آنفولانزا یا سرماخوردگی اشتباه بگیرند و زمان طلایی درمان را از دست بدهند.
۶. مشاغل و محیطهای زندگی پرخطر
مکان زندگی و نوع شغل شما تعیینکننده میزان مواجهه شما با نیش پشه است:
-
کارگران ساختمانی و باغبانها: به دلیل حضور مداوم در محیطهای باز و مناطقی که آب راکد (محل تخمریزی پشه) وجود دارد.
-
ساکنان مناطق با سیستم دفع فاضلاب ضعیف: تجمع زبالهها و ظروف رها شده که آب باران در آنها جمع میشود، بهشت پشههای آئدس است.
-
کادر درمان در مناطق آلوده: مواجهه مستقیم با بیماران و محیطهای آلوده خطر را افزایش میدهد.
علائم هشداردهنده که گروههای پرخطر باید جدی بگیرند
اگر در گروه پرخطر قرار دارید و دچار تب شدید، به محض مشاهده علائم زیر باید بلافاصله مراقبتهای پزشکی را شروع کنید:
-
درد شدید شکم و استفراغ مداوم.
-
خونریزی از لثه یا بینی.
-
وجود خون در ادرار یا مدفوع.
-
احساس بیآزاری، خوابآلودگی یا بیقراری شدید.
-
کاهش ناگهانی دمای بدن به همراه سرد شدن پوست.
نقش “خدمات پرستاری همراه شما” در پیشگیری و مراقبت از بیماران دنگی
بیماری تب دنگی درمان اختصاصی ضدویروسی ندارد و کلید نجات بیمار، “مدیریت دقیق علائم و مایعات بدن” است. اینجاست که نقش مراقبتهای حرفهای در منزل برجسته میشود.
موسسه خدمات پرستاری همراه شما با درک حساسیت این بیماری، خدمات ویژهای را برای خانوادهها در نظر گرفته است:
۱. نظارت دقیق بر سطح پلاکت و علائم حیاتی
بیماران دنگی، بهویژه گروههای پرخطر، نیاز به پایش مداوم دارند. پرستاران اعزامی از سوی خدمات پرستاری همراه شما، با بررسی ساعتی فشار خون، دمای بدن و علائم خونریزی، از ورود بیمار به فاز بحرانی جلوگیری میکنند.
۲. مدیریت هیدراتاسیون (آبرسانی) تخصصی
اصلیترین علت مرگ در تب دنگی، نشت پلاسما و کمآبی است. پرستاران ما با تنظیم دقیق سرمتراپی و تشویق بیمار به مصرف مایعات خوراکی، تعادل الکترولیتی بدن را حفظ میکنند.
۳. مراقبت ویژه از سالمندان و کودکان در منزل
بردن یک کودک یا سالمند با سیستم ایمنی ضعیف به محیطهای آلوده بیمارستانی میتواند خطرناک باشد. مرکز همراه شما با اعزام پرستار به منزل، محیطی امن و ایزوله برای بهبودی بیمار فراهم میکند.
۴. آموزش روشهای بهسازی محیط
تیم مراقبتی ما به خانوادهها آموزش میدهد که چگونه با حذف کانونهای تجمع آب در منزل و استفاده از تجهیزات حفاظتی، از گزیدگی سایر اعضای خانواده جلوگیری کنند.
۵. مدیریت درد و تب بدون عوارض جانبی
در تب دنگی نباید از داروهایی مثل بروفن یا آسپرین استفاده کرد (چون خطر خونریزی را بالا میبرند). پرستاران موسسه همراه شما با دانش دارویی خود، تنها از داروهای مجاز تحت نظر پزشک برای کنترل درد بیمار استفاده میکنند.
چه کسانی بیشتر در معرض خطر تب دنگی هستند؟
نتیجهگیری
تب دنگی بیماری است که نباید آن را دستکم گرفت، بهویژه اگر در گروههای حساس (کودکان، سالمندان، زنان باردار یا افراد با سابقه ابتلای قبلی) هستید. آگاهی از خطرات و اقدام سریع، مرز بین یک بهبودی ساده و یک وضعیت بحرانی است.
اگر شما یا عزیزانتان مشکوک به این بیماری هستید یا نیاز به مراقبتهای پس از ترخیص از بیمارستان دارید، خدمات پرستاری همراه شما به عنوان پشتیبان سلامت خانواده، در تمام ساعات شبانهروز آماده است تا با کادر مجرب خود، آرامش و سلامتی را به خانه شما بازگرداند.
سلامتی شما، مأموریت ماست. همین امروز برای دریافت مشاوره و خدمات مراقبتی با “خدمات پرستاری همراه شما” تماس بگیرید.
مطالب مرتبط:
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.